napis
wystawa


Pierwsze lunety w Polsce – wiek siedemnasty

Zaledwie kilka lat po opublikowaniu przez Galileusza dzieła Sidereus Nuncius do kolegium jezuickiego w Kaliszu przybył nowy nauczyciel matematyki, pochodzący z Mons (obecnie w Belgii) Karol Malapert (1581-1630). Wraz ze swymi polskimi uczniami rozpoczął w 1613 roku obserwacje astronomiczne – głównie obserwacje plam na Słońcu. Obserwacje prowadzone metodą projekcji wymagały, aby luneta podążała za przesuwającym się po niebie Słońcem. Malapert wraz z Aleksym Sylviusem skonstruował w tym celu trzy różne sposoby mocowania lunety – wśród nich prekursora montażu paralaktycznego.
W Krakowie w siedemnastym wieku również prowadzono obserwacje astronomiczne. W gronie profesorów Akademii Krakowskiej znajdowało się trzech uczonych, admiratorów  dokonań Galileusza: matematyk Jan Brożek (1585-1682), prawnik Stanisław Pudłowski (1597-1645) i matematyk Wojciech Strażyc (ok.1610-1650). Pudłowski ze swych wyjazdów do Włoch przywoził liczne instrumenty naukowe, założył prywatne laboratorium fizyczne. Posiadał też dwie lunety, a wyniki jego obserwacji zostały zawarte w broszurce Quaestio Astronomica.
Najsłynniejszym polskim astronomem XVII wieku był gdańszczanin Jan Heweliusz. Na dachach swych kamienic założył jedno
z pierwszych obserwatoriów astronomicznych. Heweliusz sam konstruował  instrumenty astronomiczne, w tym lunety. Prowadził systematyczne obserwacje astronomiczne przez blisko 50 lat.


zanim wynaleziono lunetę I pierwsze lunety, pierwsze teleskopy I pierwsze lunety w Polsce I od obserwacji do pomiarów I
teleskopy XXI wieku I powrót na stronę główną muzeum