Przyrządy z uniwersyteckich pracowni XX wieku

wystawa zorganizowana w dniach 13 września - 30 listopada

analityczna
wagi

Wagi laboratoryjne



Choć analiza chemiczna - jedna z najważniejszych dyscyplin chemii - sięga swymi początkami jeszcze czasów alchemii, to specjalnie konstruowane przyrządy analityczne nie powstawały wcześniej, w połowie XIX wieku. Były to przyrządy do oznaczania zawartości danej substancji (analiza ilościowa) lub do badania składu próbki (analiza jakościowa). W konstrukcji pierwszych analitycznych przyrządów optycznych wykorzystywano zależności stężenia badanych substancji od własności fizykochemicznych, które te substancje posiadały. I tak np. substancje barwne oznacza się w kolorymetrach mierząc intensywność barwy, stężenie substancji optycznie czynnych np. cukru oznacza się w polarymetrach (sacharometrach), jony sodu, potasu, baru, strontu - barwiące płomień w różnych kolorach oznaczano w fotometrach płomieniowych w zależności od intensywności widma. Od lat 1860. znane są spektroskopy, które pozwalają na analizę jakościową i ilościową substancji na podstawie widm pierwiastków. Widmo każdego z pierwiastków jest dla niego charakterystyczne i niezmienne jak linie papilarne człowieka i pozwala identyfikować dany pierwiastek. Metodą spektroskopii, dziś unowocześnioną i szeroko stosowaną, już w latach 1860. zbadano, że w atmosferze Słońca znajdują się jony sodu, magnezu, wapnia oraz odkryto nowy pierwiastek - hel.


waga analityczna

Waga analityczna

Anglia, koniec XIX w.
Waga długoramienna, z ręcznym nakładaniem odważników. Jeden z najstarszych typów wag analitycznych wykonywanych w latach około 1847 - 1920.
Obiekt przekazany z Zakładu Chemii UJ
fot. Grzegorz Zygier

waga torsyjna

Waga torsyjna

Techniprot, Pruszków, 1981 r.
Waga laboratoryjna analityczna do sporządzania naważek, o zakresie 0-500 mg i dokładności 1 mg.
Obiekt przekazany z Zakładu Neurofizjologii i Chronobiologii UJ
fot. Grzegorz Zygier

waga torsyjna

Waga torsyjna, elektryczna

Zakłady Mechaniki Precyzyjnej MERA-WAG, Gdańsk, lata 1980te
Waga laboratoryjna techniczna ważąca z dokładnością do 1g. Nie wymaga stosowania odważników, pomiar polega na określeniu odkształcenia spiralnej sprężyny, do której mocowane jest ramię z szalką.
Obiekt przekazany z Zakładu Biologii i Obrazowania Komórki UJ
fot. Grzegorz Zygier

waga ZMP

Waga analityczna

Zakłady Mechaniki Precyzyjnej, Gdańsk, 1971
Waga z automatycznym systemem nakładania odważników, zakres 0-200g.
Obiekt przekazany z Zakładu Neurofizjologii i Chronobiologii UJ
fot. Grzegorz Zygier